لئوناردو دی سر پیرو داوینچی (ایتالیایی: Leonardo di ser Piero da Vinci؛ ۱۵ آوریل ۱۴۵۲ – ۲ مه ۱۵۱۹) همهچیزدان ایتالیایی در دوره رنسانس والا بود که به عنوان نقاش، طراح، مهندس، دانشمند، نظریهپرداز، مجسمهساز و معمار فعالیت میکرد. شهرت اولیه او بیشتر به خاطر دستاوردهایش در نقاشی بود، اما او همچنین به خاطر دفترچههای یادداشتش موسوم به قوانین آتلانتیک معروف است که در آنها طرحها و یادداشتهایی دربارهٔ موضوعات متنوعی از جمله آناتومی، نجوم، گیاهشناسی، نقشهبرداری، نقاشی و دیرینهشناسی داشت. لئوناردو بهطور گسترده به عنوان یک نابغه شناخته میشود که تجسم ایدهآل انسانگرایی رنسانس بود و آثار جمعی او سهمی ماندگار برای نسلهای بعدی هنرمندان دارد که از میان هنرمندان زمان خودش، فقط میکلآنژ که کمی جوانتر بود، توانسته است در سطح یا اهمیت آثار و تأثیرگذاری با لئوناردو رقابت کند.[۳][۴]
او که خارج از ازدواج و از یک دفتردار موفق و زنی از طبقه اجتماعی پایین در نزدیکی وینچی متولد شده بود، در فلورانس نزد نقاش و مجسمهساز ایتالیایی آندرئا دل وروکیو آموزش دید. او حرفهاش را در این شهر آغاز کرد، اما بخش زیادی از عمرش را در خدمت لودوفیکو اسفورزا در میلان گذراند. بعداً دوباره در فلورانس و میلان کار کرد و مدتی کوتاه هم در رم بود و در این زمان پیروان و شاگردان زیادی را جذب کرده بود. با دعوت فرانسوای یکم، سه سال آخر زندگیاش را در فرانسه گذراند و در آنجا درگذشت. پس از مرگش، هیچ زمانی نبوده است که دستاوردها، علایق متنوع، زندگی شخصی و تفکر تجربی او مورد توجه و تحسین قرار نگیرد،[۳][۴] و این باعث شده که نام او بارها در فرهنگ و هنر به عنوان الگو و موضوع مورد استفاده قرار گیرد.
لئوناردو به عنوان یکی از بزرگترین نقاشان تاریخ هنر غرب شناخته شده و اغلب به عنوان بنیانگذار رنسانس والا معرفی میشود. با اینکه بسیاری از آثارش گم شده و تنها کمتر از ۲۵ اثر بزرگ به او نسبت داده شده است – که شامل آثار ناتمامی هم میشود – او برخی از تاثیرگذارترین نقاشیهای تاریخ هنر غرب را خلق کرده است.[۳] مونا لیزا شناختهشدهترین اثر او و مشهورترین نقاشی فردی جهان است. شام آخر نیز پربازتولیدترین نقاشی مذهبی تاریخ بهشمار میرود و طرح مرد ویترویوسی او نیز به یک نماد فرهنگی بدل شده است. در سال ۲۰۱۷، اثر سالواتور موندی که بهطور کامل یا جزئی به لئوناردو نسبت داده میشود،[۵] در یک حراج به قیمت ۴۵۰٫۳ میلیون دلار فروخته شد که رکورد گرانترین نقاشی فروخته شده در حراج عمومی را شکست.
لئوناردو به خاطر نبوغ فناوریاش مورد تحسین قرار گرفته است؛ او ماشینهای پروازی، نوعی زره پوشِ رزمی، نیروگاه خورشیدی متمرکز، دستگاهی برای انجام عملیات جمع و نسبتها[۶][۷] و بدنه دو لایه کشتی را طراحی کرد. تعداد کمی از طرحهای او در دوران زندگیاش ساخته شدند یا حتی عملی بودند، زیرا روشهای علمی مدرن در زمینه متالورژی و مهندسی هنوز در آغاز راه بودند. برخی از اختراعات کوچکترش، مانند دستگاه اتوماتیک پیچیدن نخ و دستگاه آزمایش مقاومت کششی سیم، بدون سر و صدا وارد صنعت شدند. او در زمینههای کالبدشناسی، مهندسی عمران، هیدرودینامیک، زمینشناسی، نورشناسی و سودهشناسی کشفیات مهمی داشت، اما یافتههایش را منتشر نکرد و تأثیر مستقیمی بر علم بعدی نداشتند.
برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید